Từ ngày 01/8/2026: Những điều luật sư không được làm khi tham gia phiên tòa

Theo Điều 4 Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC của Tòa án nhân dân tối cao quy định về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp, luật sư tham gia tố tụng không được thực hiện nhiều hành vi bị nghiêm cấm. Dưới đây là những nội dung đáng chú ý.

1. Không được mang vũ khí, truyền đơn, khẩu hiệu vào phòng xử án

Luật sư không được mang vào phiên tòa, phiên họp các loại vũ khí, hung khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, đồ vật cấm lưu hành, truyền đơn, khẩu hiệu hoặc các tài liệu, vật dụng khác có khả năng ảnh hưởng đến an ninh, an toàn, trật tự và sự tôn nghiêm của phiên tòa.

Ngoại lệ chỉ áp dụng đối với vật chứng phục vụ công tác xét xử hoặc vũ khí, công cụ hỗ trợ do người có thẩm quyền sử dụng để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa, phiên họp.

Quy định này nhằm bảo đảm môi trường xét xử an toàn, khách quan và nghiêm minh.

2. Không được tự ý mang điện thoại, máy tính và thiết bị điện tử vào phiên tòa

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC là việc hạn chế mang các thiết bị điện tử vào phòng xử án.

Theo đó, luật sư và những người tham gia tố tụng không được tự ý mang vào phiên tòa các thiết bị có chức năng truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ hoặc trao đổi thông tin, dữ liệu số, bao gồm:

• Điện thoại di động;

• Máy tính bảng;

• Máy tính xách tay;

• Đồng hồ thông minh;

• Thiết bị ghi âm, ghi hình;

• Các thiết bị thu phát tín hiệu điện tử khác.

Việc mang và sử dụng các thiết bị này chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc người chủ trì phiên họp.

Trong trường hợp được phép sử dụng, luật sư chỉ được dùng thiết bị để tra cứu hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, phục vụ xét xử trực tuyến hoặc thực hiện các hoạt động khác theo sự điều hành của Thẩm phán chủ tọa.

3. Không được ghi âm, ghi hình khi chưa được cho phép

Thông tư mới cũng siết chặt hoạt động ghi âm, ghi hình tại phiên tòa nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia tố tụng.

Cụ thể:

• Việc ghi âm lời nói chỉ được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp;

• Việc ghi hình chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, tuyên án hoặc công bố quyết định;

• Việc ghi âm, ghi hình Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa;

• Trường hợp ghi âm, ghi hình những người tiến hành tố tụng hoặc người tham gia tố tụng khác thì phải được sự đồng ý của cả người được ghi âm, ghi hình và Thẩm phán chủ tọa.

Việc tự ý ghi âm, ghi hình khi chưa được phép có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.

4. Không được truyền phát trực tiếp diễn biến phiên tòa

Luật sư và những người tham gia, tham dự phiên tòa không được thực hiện việc truyền phát trực tiếp (livestream) hoặc phát sóng trực tuyến diễn biến của phiên tòa, phiên họp dưới bất kỳ hình thức nào.

Quy định này nhằm bảo đảm tính độc lập của hoạt động xét xử, đồng thời hạn chế nguy cơ lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng hoặc làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

5. Không được cung cấp thông tin sai sự thật hoặc xâm phạm bí mật được pháp luật bảo vệ

Khi tham gia phiên tòa, luật sư không được thực hiện các hành vi:

• Cung cấp hoặc phát tán thông tin sai sự thật;

• Đưa thông tin làm ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan, vô tư của hoạt động xét xử;

• Xâm phạm quyền con người, quyền công dân của bị cáo, bị hại, đương sự và những người tham gia tố tụng khác;

• Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh hoặc các thông tin thuộc diện phải bảo mật theo quy định của pháp luật.

Việc tuân thủ các nguyên tắc này không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp của luật sư.

6. Không được đội mũ, đeo kính màu khi tham gia phiên tòa

Theo quy định mới, người tham gia và người tham dự phiên tòa, bao gồm cả luật sư, không được đội mũ, nón, đeo kính màu hoặc sử dụng thiết bị điện tử trong phòng xử án, trừ trường hợp có lý do chính đáng và được Thẩm phán chủ tọa cho phép.

Quy định này nhằm bảo đảm sự trang nghiêm, tôn trọng Hội đồng xét xử và giữ gìn hình ảnh chuyên nghiệp của những người tham gia tố tụng.

7. Không được hút thuốc, ăn uống hoặc có hành vi làm ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của phiên tòa

Luật sư không được hút thuốc, ăn uống hoặc thực hiện bất kỳ hành vi nào gây mất trật tự, ảnh hưởng đến an ninh, sự nghiêm túc và tính tôn nghiêm của phiên tòa, phiên họp.

Mọi hành vi vi phạm nội quy đều có thể dẫn đến việc bị nhắc nhở, buộc rời khỏi phòng xử án, xử phạt vi phạm hành chính hoặc áp dụng các biện pháp xử lý khác theo quy định của pháp luật.

Thông tư số 12/2026/TT-TANDTC đã thiết lập những quy định chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, khách quan và trật tự của hoạt động xét xử. Từ ngày 01/8/2026, luật sư tham gia phiên tòa cần đặc biệt lưu ý các quy định mới liên quan đến việc sử dụng thiết bị điện tử, ghi âm, ghi hình, cung cấp thông tin và ứng xử tại phòng xử án để bảo đảm thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật.