ĐỊNH HƯỚNG SỬA ĐỔI LUẬT ĐẤT ĐAI 2024 VÀ CHÍNH SÁCH THUẾ MỚI: TÁC ĐỘNG TỚI THỊ TRƯỜNG VÀ DOANH NGHIỆP

1. Định hướng sửa đổi Luật Đất đai 2024: Tháo gỡ nút thắt pháp lý cho thị trường bất động sản

Luật Đất đai 2024 ra đời được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng vững chắc cho việc quản lý và khai thác tài nguyên đất đai hiệu quả. Tuy nhiên, qua thực tiễn thi hành và sự biến động nhanh chóng của nền kinh tế, một số quy định bắt đầu bộc lộ bất cập hoặc cần sự tháo gỡ kịp thời từ cấp lập pháp.

Tại phiên thảo luận ở hội trường, các Đại biểu Quốc hội và đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tập trung làm rõ các nhóm định hướng sửa đổi chính:

• Định giá đất và Bảng giá đất theo thị trường: Việc áp dụng bảng giá đất mới sát với giá thị trường đòi hỏi cơ chế định giá minh bạch, tránh rủi ro pháp lý cho cán bộ thực thi cũng như giảm nhẹ áp lực tài chính cho người sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng.

• Quy hoạch và Thu hồi đất: Hoàn thiện cơ chế thu hồi đất phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; làm rõ tiêu chí xác định dự án trọng điểm để đảm bảo sự hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, Nhà đầu tư và Người có đất bị thu hồi.

• Cải cách thủ tục hành chính đất đai: Đẩy mạnh số hóa dữ liệu đất đai, cắt giảm thời gian thực hiện các thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư.

Góc nhìn pháp lý: Việc chủ động rà soát và sửa đổi Luật Đất đai ngay trong thời gian sớm cho thấy tính linh hoạt của cơ quan lập pháp. Đối với các doanh nghiệp bất động sản và nhà đầu tư, đây là tín hiệu tích cực giúp làm rõ các "điểm xám" pháp lý, hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp khi triển khai dự án.

2. Dự thảo Nghị quyết về giảm thuế TNCN và TNDN: Động lực cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh

Trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm các nguồn lực phục hồi và bứt phá, Tờ trình của Chính phủ về dự thảo Nghị quyết giảm thuế TNCN và thuế TNDN nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp.

Các điểm mấu chốt trong chính sách thuế mới:

1. Giảm thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN):

   • Tập trung hỗ trợ nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp hoặc các lĩnh vực ưu tiên đầu tư.

   • Tháo gỡ khó khăn về dòng tiền, giúp doanh nghiệp tái đầu tư sản xuất kinh doanh và duy trì việc làm cho người lao động.

2. Giảm thuế Thu nhập cá nhân (TNCN):

   • Điều chỉnh giảm gánh nặng thuế cho người lao động, thúc đẩy cầu tiêu dùng nội địa.

   • Tạo điều kiện tích lũy cho người dân, gián tiếp kích thích dòng tiền quay trở lại nền kinh tế.

3. Yêu cầu về đối tượng và thủ tục áp dụng:

   • Các đại biểu Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu: "Quy định rõ tiêu chí xác định đối tượng được giảm thuế để áp dụng thống nhất trong thực tiễn". Việc này nhằm bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng, tránh tình trạng trục lợi chính sách hoặc phát sinh gánh nặng thủ tục hành chính phức tạp khiến chính sách bị "nghẽn" ở khâu thực thi.

Lưu ý cho Doanh nghiệp: Khi Nghị quyết chính thức ban hành, doanh nghiệp cần rà soát kỹ các điều kiện về doanh thu, ngành nghề kinh doanh và nghĩa vụ kê khai thuế để thụ hưởng đúng và đầy đủ chính sách ưu đãi, tránh rủi ro bị truy thu hoặc phạt vi phạm hành chính về thuế sau này.

3. Khung pháp lý cho dự án đô thị lấn biển: Tích hợp vào Luật Phát triển đô thị

Hoạt động lấn biển phát triển không gian đô thị là hướng đi chiến lược của nhiều địa phương ven biển tại Việt Nam. Tuy nhiên, hành lang pháp lý cho phân khúc này trước đây còn phân tán tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau (như Luật Đất đai, Luật Biển, Luật Bất động sản...).

Tại phiên họp, Quốc hội đã nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về cơ chế, chính sách đối với dự án xây dựng khu đô thị lấn biển để tích hợp vào dự án Luật Phát triển đô thị.

• Xác định tiền sử dụng đất và tiền thuê đất: Xây dựng phương pháp tính chi phí lấn biển được trừ vào tiền sử dụng đất một cách rõ ràng, minh bạch.

• Đánh giá tác động môi trường (DTM): Thắt chặt các quy định về bảo vệ hệ sinh thái biển, kiểm soát rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu khi phê duyệt dự án lấn biển.

• Quyền và nghĩa vụ của Nhà đầu tư: Quy định rõ thời điểm giao khu vực biển để thực hiện lấn biển và thời điểm giao đất, cho thuê đất sau khi hoàn thành lấn biển.

Góc nhìn pháp lý: Việc tích hợp khung pháp lý đô thị lấn biển vào Luật Phát triển đô thị sẽ chấm dứt tình trạng "khoảng trống pháp lý", giúp các nhà đầu tư lớn tự tin hơn khi lập quy hoạch và giải ngân vốn cho các siêu dự án ven biển.

4. Tách Dự án Điện hạt nhân Ninh Thuận: Linh hoạt cơ chế quản lý vốn đầu tư công

Việc nghe Tờ trình về tách Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành các dự án độc lập cho thấy sự chủ động của Chính phủ và Quốc hội trong việc giải quyết các tồn đọng pháp lý, xử lý hiệu quả nguồn lực đất đai và tài sản công tại khu vực dự án, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân bị ảnh hưởng trong vùng quy hoạch kéo dài.

Lời kết và Khuyến nghị từ Chuyên gia Pháp lý

Các định hướng lập pháp tại Kỳ họp bất thường thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI phản ánh quyết tâm mạnh mẽ của Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Đối với các Doanh nghiệp và Nhà đầu tư:

1. Chủ động cập nhật: Theo sát lộ trình thông qua các dự án Luật và Nghị quyết để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh phù hợp.

2. Rà soát pháp lý: Rà soát lại các dự án đầu tư đất đai, nghĩa vụ thuế và thủ tục hành chính để sẵn sàng thích ứng với các thay đổi pháp lý mới.

3. Tham vấn chuyên gia: Khi thực hiện các dự án có tính chất phức tạp (như đầu tư đô thị lấn biển, chuyển nhượng dự án bất động sản lớn), việc tham vấn các công ty luật chuyên nghiệp là giải pháp tối ưu để quản trị rủi ro.