BẠO LỰC TẠI NƠI CÔNG CỘNG: HÀNH VI CỦA NHÂN VIÊN BẢO VỆ VỚI TÀI XẾ XE ÔM CÔNG NGHỆ DƯỚI GÓC NHÌN PHÁP LÝ

1. BỐI CẢNH VỤ VIỆC VÀ DIỄN BIẾN TỐ TỤNG

Theo thông tin từ cơ quan công an, sáng ngày 25/8, anh H.H.P. (SN 2003, tài xế xe ôm công nghệ) do chưa thông thuộc địa hình đã vô tình điều khiển xe máy đi nhầm vào lối dành riêng cho ô tô tại cổng số 1 Khu đô thị Louis City.

Thay vì nhắc nhở hay hướng dẫn, Lê Xuân Việt (SN 1988) – nhân viên bảo vệ tại đây – đã có hành vi hung hãn, liên tục đấm, đạp, đá vào vùng đầu và người của tài xế. Ngay cả khi nạn nhân đã ngã xuống đường và liên tục van xin, đối tượng vẫn không dừng tay.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin và củng cố tài liệu, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã ra lệnh bắt giữ người trong trường hợp khẩn cấp, tạm giữ hình sự đối với Lê Xuân Việt để điều tra về hành vi "Gây rối trật tự công cộng".

2. PHÂN TÍCH BẢN CHẤT PHÁP LÝ CỦA HÀNH VI

a) Cấu thành Tội "Gây rối trật tự công cộng" (Điều 318 Bộ luật Hình sự)

Cơ quan điều tra tạm giữ đối tượng về tội "Gây rối trật tự công cộng" là hoàn toàn có căn cứ pháp lý:

• Không gian xảy ra: Cổng khu đô thị là khu vực công cộng, có đông người và phương tiện lưu thông. Hành vi bạo lực công khai tại đây đã xâm phạm trực tiếp đến nếp sống văn minh và trật tự an toàn xã hội.

• Mức độ ảnh hưởng: Vụ việc diễn ra công khai, được ghi hình và lan truyền trên mạng xã hội gây bức xúc lớn trong dư luận, ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự tại địa phương.

b) Khả năng chuyển hóa sang Tội "Cố ý gây thương tích" (Điều 134 Bộ luật Hình sự)

Bên cạnh tội Gây rối trật tự công cộng, cơ quan chức năng sẽ tiến hành trưng cầu giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể của nạn nhân. Cần lưu ý rằng, theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), ngay cả khi tỷ lệ thương tích của nạn nhân dưới 11%, đối tượng vẫn có thể bị khởi tố hình sự về Tội "Cố ý gây thương tích" nếu có các tình tiết định khung sau:

• Có tính chất côn đồ: Chỉ vì một lý do rất nhỏ (đi nhầm đường), đối tượng đã vô cớ dùng vũ lực tấn công dồn dập vào các vùng nguy hiểm trên cơ thể nạn nhân (đầu, mặt).

• Tấn công người không thể tự vệ: Việc tiếp tục đánh đập khi nạn nhân đã ngã gục và van xin thể hiện sự hung hãn, coi thường sức khỏe và tính mạng người khác.

3. GIỚI HẠN THẨM QUYỀN CỦA BẢO VỆ VÀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƯỜNG DÂN SỰ

Lực lượng bảo vệ không có quyền sử dụng bạo lực

Theo quy định pháp luật hiện hành, nhân viên bảo vệ khu đô thị chỉ là người làm việc theo hợp đồng dịch vụ bảo vệ an ninh nội bộ. Họ không phải là lực lượng thi hành công vụ và tuyệt đối không có quyền hạn:

• Dừng phương tiện, kiểm tra hay xử phạt hành chính.

• Sử dụng vũ lực, đe dọa hoặc xâm phạm thân thể công dân.

Khi phát hiện người dân vi phạm nội bộ khu đô thị, bảo vệ chỉ có quyền nhắc nhở, từ chối phục vụ hoặc thông báo cho cơ quan Công an giải quyết.

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại liên đới

Về khía cạnh dân sự, ngoài trách nhiệm hình sự cá nhân của người hành hung, Điều 597 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về "Bồi thường thiệt hại do người làm công gây ra". Đơn vị quản lý bảo vệ hoặc Ban quản lý khu đô thị (bên giao việc) có trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại cho tài xế về:

• Chi phí cứu chữa, khám sức khỏe và điều trị thương tích.

• Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút.

• Khoản tiền bồi thường tổn thất về tinh thần.

Sau khi hoàn tất bồi thường cho nạn nhân, đơn vị này có quyền yêu cầu nhân viên bảo vệ Lê Xuân Việt hoàn trả lại khoản tiền theo quy định pháp luật.

4. KHUYẾN NGHỊ PHÁP LÝ VÀ BÀI HỌC THỰC TIỄN

• Đối với các Công ty Bảo vệ & Ban Quản lý: Cần siết chặt công tác tuyển dụng, đào tạo kỹ năng ứng xử, kiềm chế cảm xúc và phổ biến kiến thức pháp luật cho nhân viên. Tuyệt đối không để xảy ra tư tưởng lạm quyền, ứng xử côn đồ với cư dân và khách ra vào.

• Đối với tài xế xe ôm công nghệ / người giao hàng: Khi xảy ra mâu thuẫn hay bị đe dọa bạo lực, cần giữ bình tĩnh, tránh tranh cãi trực tiếp. Hãy tận dụng thiết bị ghi âm, ghi hình, nhờ sự can thiệp của người xung quanh và lập tức trình báo cơ quan Công an gần nhất để được bảo vệ.

Động thái bắt giữ khẩn cấp và tạm giữ hình sự nhân viên bảo vệ của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội là bài học đắt giá cho những hành vi coi thường pháp luật. Mọi hành vi xâm phạm đến sức khỏe, danh dự của người khác dưới bất kỳ lý do gì đều sẽ bị xử lý nghiêm minh.