XÂY DỰNG VĂN HÓA THƯỢNG TÔN PHÁP LUẬT: TỪ CHỦ TRƯƠNG ĐỘT PHÁ ĐẾN CHUẨN MỰC ỨNG XỬ XÃ HỘI

1. Hành lang chính trị - pháp lý: Sự chuyển dịch tầm nhìn chiến lược

Yêu cầu xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật hiện nay được đặt trong một lộ trình thể chế hóa đồng bộ, chặt chẽ từ Nghị quyết của Đảng cho đến các văn bản quy phạm pháp luật:

• Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khóa XIV): Lần đầu tiên, việc xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật được đặt vào vị trí nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá nhằm hướng tới một xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh và phát triển. Nghị quyết đặt mốc lịch sử đến năm 2030, thượng tôn pháp luật phải trở thành chuẩn mực ứng xử bao trùm.

• Chương trình hành động số 32-CTr/TW (ngày 28/07/2026 của Bộ Chính trị): Đã cụ thể hóa lộ trình thực hiện Nghị quyết 18-NQ/TW. Theo đó, Đề án về văn hóa thượng tôn pháp luật sẽ được ban hành trong quý I/2027, tạo tiền đề triển khai sâu rộng giai đoạn 2027–2030 và định hướng tầm nhìn tới năm 2045.

• Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026: Đã luật hóa tinh thần này, khẳng định văn hóa thượng tôn pháp luật chính là giá trị cốt lõi và nền tảng cho sự vận hành ổn định của đời sống kinh tế - xã hội.

Sự kết nối chặt chẽ giữa Nghị quyết Đảng và Luật hóa cho thấy tư duy quản trị đã chuyển từ "quản lý bằng pháp luật" (Rule by Law) sang "thượng tôn pháp luật" (Rule of Law) - nơi Hiến pháp và pháp luật giữ vị trí tối thượng, điều chỉnh hành vi của mọi chủ thể, từ cơ quan nhà nước, cán bộ công chức cho đến từng người dân và khối doanh nghiệp.

2. Đổi mới phương thức truyền thông: Chuyển từ "Tuyên truyền một chiều" sang "Tương tác đa chiều"

Điểm khác biệt và tiến bộ nổi bật của Chuyên mục “Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật” trên Cổng Pháp luật quốc gia chính là mô hình thiết kế nội dung mang tính đối thoại cao:

┌─────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│              CỔNG PHÁP LUẬT QUỐC GIA - CHUYÊN MỤC MỚI                   │
└────────────────────────────────────┬────────────────────────────────────┘
                                     │
         ┌───────────────────────────┼───────────────────────────┐
         ▼                           ▼                           ▼
  [ TIN TỨC ]                  [ GÓC NHÌN ]               [ GƯƠNG SÁNG ]
 Cập nhật chính sách         Phân tích, thực thi        Mô hình tiêu biểu
         │                           │                           │
         └───────────────────────────┼───────────────────────────┘
                                     ▼
                      [ TRAO ĐỔI - KINH NGHIỆM ]
               (Diễn đàn tương tác đa chiều giữa Người dân, 
               Doanh nghiệp, Chuyên gia & Nhà lập pháp)

1. Tiếp nhận phản hồi thực tiễn: Chuyên mục không chỉ là kênh phát đi thông điệp của cơ quan nhà nước, mà còn là hộp thư góp ý và diễn đàn trao đổi. Ý kiến phản hồi từ thực tế chấp hành pháp luật của doanh nghiệp và người dân sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ trực tiếp cho việc xây dựng Đề án về văn hóa thượng tôn pháp luật của Chính phủ.

2. Cấu trúc tiểu mục linh hoạt:

   • Tin tức: Giúp xã hội nắm bắt kịp thời các chủ trương, sửa đổi thể chế.

   • Góc nhìn: Đưa ra các bài bình luận, phân tích chuyên sâu về những "điểm nghẽn" pháp lý trong đời sống.

   • Gương sáng: Nhân rộng các mô hình tuân thủ pháp luật xuất sắc, tạo động lực thi đua tích cực.

   • Trao đổi - Kinh nghiệm: Tạo không gian cho giới tư vấn pháp lý, các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp đóng góp sáng kiến.

3. Ý nghĩa đối với Cộng đồng Doanh nghiệp và Giới Luật gia

Dưới góc nhìn của cộng đồng hành nghề luật, việc thúc đẩy "văn hóa thượng tôn pháp luật" mang lại những giá trị vô cùng thiết thực:

• Đối với môi trường đầu tư, kinh doanh: Văn hóa thượng tôn pháp luật là bộ lọc tự nhiên giúp minh bạch hóa thị trường. Khi các chủ thể kinh doanh coi việc tuân thủ pháp luật là nếp sống chứ không phải sự đối phó, chi phí tuân thủ (compliance cost) và các rủi ro pháp lý ngoài dự kiến sẽ giảm bớt, tạo dựng niềm tin cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

• Đối với công tác tư vấn và thực thi pháp luật: Nâng cao nhận thức pháp luật cộng đồng giúp rút ngắn khoảng cách giữa "Luật trên giấy" (Law in books) và "Luật trong thực tế" (Law in action). Giới luật sư và các chuyên gia pháp lý không chỉ đóng vai trò gỡ khó khi có tranh chấp, mà còn chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị nội bộ tuân thủ pháp luật (Legal Compliance Structure).

Kết luận

Chuyên mục “Xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật” trên Cổng Pháp luật quốc gia là một sáng kiến truyền thông pháp lý kịp thời, thể hiện sự chủ động của Bộ Tư pháp và các cơ quan báo chí trong việc hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Đảng.

Để văn hóa thượng tôn pháp luật thực sự trở thành "kim chỉ nam" cho mọi hành vi ứng xử, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ cả hai phía: Cơ quan nhà nước phải đảm bảo tính thượng tôn của pháp luật trong công tác lập pháp và hành pháp; trong khi người dân và doanh nghiệp cần coi việc hiểu, sống và làm việc theo Hiến pháp, pháp luật là giá trị đạo đức và văn hóa cốt lõi.