KHỞI TỐ 21 BỊ CAN TRONG ĐƯỜNG DÂY BUÔN BÁN THUỐC, THIẾT BỊ THẨM MỸ GIẢ, LẬU TRỊ GIÁ HÀNG TRĂM TỶ ĐỒNG: GÓC NHÌN PHÁP LÝ

1. Dấu hiệu vi phạm pháp luật và Tội danh bị xử lý

Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố các bị can về tội “Buôn bán hàng cấm” quy định tại Điều 190 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

• Vì sao thuốc, vật tư y tế thẩm mỹ lại thuộc phạm vi "Hàng cấm"? Theo quy định của Luật Dược 2016 và các văn bản hướng dẫn thi hành, thuốc và trang thiết bị y tế (đặc biệt là các loại tiêm/truyền như filler, botox) là nhóm hàng hóa kinh doanh có điều kiện đặc biệt khắt khe. Các đối tượng không có giấy phép kinh doanh dược, không có chứng chỉ hành nghề, kinh doanh sản phẩm chưa được Bộ Y tế cấp phép lưu hành hoặc cấm lưu hành, không qua kiểm định chất lượng, thì hành vi thương mại hóa các sản phẩm này bị coi là buôn bán hàng hóa thuộc danh mục cấm/chưa được phép lưu hành.

• Khung hình phạt đối với các bị can:

  • Theo Điểm đ Khoản 3 Điều 190 BLHS: Áp dụng đối với các bị can cầm đầu, tổ chức thực hiện (như Trần Minh Đức, Đỗ Đức Minh...) khi hàng hóa vi phạm có giá trị từ 500 triệu đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 500 triệu đồng trở lên. Mức hình phạt quy định cho khung này là từ 08 năm đến 15 năm tù.

  • Theo Điểm i Khoản 2 Điều 190 BLHS: Áp dụng đối với các đồng phạm, đối tượng giúp sức có quy mô vi phạm nhỏ hơn hoặc vai trò thứ yếu. Mức hình phạt quy định là từ 05 năm đến 10 năm tù.

2. Các trách nhiệm pháp lý khác có thể phát sinh

Ngoài tội danh "Buôn bán hàng cấm" đã bị khởi tố, quá trình điều tra mở rộng có thể xem xét thêm các hành vi vi phạm sau:

1. Tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm hoặc Tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 193, 194 BLHS): Hành vi mua dung dịch trôi nổi về san chiết, dán tem nhãn giả các thương hiệu nổi tiếng có dấu hiệu cấu thành hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả. Nếu kết quả giám định cho thấy các chất này là thuốc giả hoặc vật tư y tế giả, mức hình phạt đối với tội danh này cực kỳ nghiêm khắc (có thể lên đến chung thân hoặc tử hình đối với thuốc giả).

2. Tội Trốn thuế (Điều 200 BLHS): Với doanh thu hơn 500 tỷ đồng không kê khai, không xuất hóa đơn chứng từ, không nộp thuế cho Nhà nước, các đối tượng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự thêm về tội Trốn thuế nếu đủ căn cứ cấu thành.

3. Hệ lụy đối với xã hội và Cảnh báo pháp lý cho các Spa, Thẩm mỹ viện

Rủi ro sức khỏe cho người tiêu dùng

Các loại filler, botox, meso không rõ nguồn gốc, tự san chiết trong điều kiện không vô trùng, không được bảo quản chuẩn nhiệt độ y tế tiềm ẩn nguy cơ cao gây ra các biến chứng nghiêm trọng cho người sử dụng như: hoại tử mô, mù mắt, nhiễm trùng máu, thậm chí tử vong.

Cảnh báo pháp lý đối với các cơ sở làm đẹp (Spa, Thẩm mỹ viện)

Nhiều Spa, Thẩm mỹ viện vì ham giá rẻ đã nhập các loại thuốc, filler, botox không rõ nguồn gốc từ các đường dây này để sử dụng cho khách hàng. Cần lưu ý rằng:

• Xử phạt hành chính: Cơ sở có thể bị phạt tiền hàng trăm triệu đồng, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép kinh doanh.

• Trách nhiệm hình sự: Nếu biết rõ hàng giả/hàng cấm nhưng vẫn mua về sử dụng/bán lại cho khách gây thiệt hại nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng con người, chủ cơ sở Spa có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm hoặc các tội danh liên quan đến vi phạm quy định về khám bệnh, chữa bệnh.

4. Lời khuyên từ Luật sư

1. Đối với người tiêu dùng: Chỉ nên thực hiện các dịch vụ thẩm mỹ xâm lấn (tiêm filler, botox, meso...) tại các bệnh viện, phòng khám chuyên khoa da liễu/thẩm mỹ được Bộ Y tế hoặc Sở Y tế cấp phép. Yêu cầu kiểm tra nguồn gốc, tem nhãn và hạn sử dụng của sản phẩm trước khi thực hiện.

2. Đối với các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh dịch vụ làm đẹp: Cần rà soát lại toàn bộ chuỗi cung ứng vật tư, hóa phẩm. Tuyệt đối không nhập hàng qua các kênh trôi nổi, không có hóa đơn VAT, không có tem phụ tiếng Việt và giấy phép lưu hành của Bộ Y tế để tránh vướng vào vòng lao lý.