Quán cà phê mở nhạc có phải trả tiền bản quyền không?

Theo quy định hiện hành, quán cà phê sử dụng nhạc trong hoạt động kinh doanh thuộc trường hợp không phải xin phép nhưng phải trả tiền bản quyền. Nghĩa vụ này không phải là quy định mới được đặt ra mà chỉ có sự thay đổi về số tiền bản quyền phải trả do áp dụng mức lương cơ sở mới từ ngày 01/7/2026

Quán cà phê mở nhạc không phải xin phép nhưng phải trả tiền bản quyền

Tại Khoản 1 Điều 26 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi bổ sung năm 2022), trường hợp tác phẩm đã được chủ sở hữu quyền tác giả cho phép định hình trên bản ghi âm, ghi hình công bố nhằm mục đích thương mại thì tổ chức, cá nhân sử dụng bản ghi âm, ghi hình đó trong hoạt động kinh doanh, thương mại không phải xin phép nhưng phải trả tiền bản quyền cho chủ sở hữu quyền tác giả của tác phẩm theo thỏa thuận kể từ khi sử dụng. Nếu các bên không đạt được thỏa thuận, việc trả tiền bản quyền được thực hiện theo quy định của Chính phủ. Đồng thời, Điểm b Khoản 1 Điều 33 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định tổ chức, cá nhân sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại trong hoạt động kinh doanh, thương mại không phải xin phép nhưng phải trả tiền bản quyền theo thỏa thuận cho người biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình và tổ chức phát sóng kể từ khi sử dụng. Như vậy, cần phân biệt rõ giữa việc xin phép sử dụng và nghĩa vụ trả tiền bản quyền. Trong trường hợp thuộc phạm vi quy định nêu trên, quán cà phê không phải xin phép trước khi mở nhạc nhưng vẫn phải trả tiền bản quyền cho các chủ thể có quyền theo quy định.

Những hoạt động kinh doanh, thương mại thuộc phạm vi áp dụng

Theo Điều 34 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, các hoạt động kinh doanh, thương mại có sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại bao gồm việc sử dụng tại:

• Nhà hàng, quán cà phê, khách sạn;

• Cửa hàng, siêu thị;

• Khu vui chơi, giải trí, trung tâm thương mại;

• Câu lạc bộ thể dục, chăm sóc sức khỏe - thẩm mỹ;

• Cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke;

• Quán bar, vũ trường;

• Hoạt động hàng không, giao thông công cộng;

• Các hoạt động kinh doanh, thương mại có bản chất tương tự.

Theo đó, quán cà phê mở nhạc phục vụ khách hàng là một trong những trường hợp sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh, thương mại. Việc sử dụng này làm phát sinh nghĩa vụ trả tiền bản quyền theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP.

Quán cà phê phải trả tiền bản quyền cho những chủ thể nào?

Căn cứ các quy định nêu trên, khi sử dụng nhạc trong hoạt động kinh doanh, quán cà phê phải trả tiền bản quyền cho:

• Chủ sở hữu quyền tác giả;

• Người biểu diễn;

• Chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình;

• Nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình;

• Tổ chức phát sóng trong trường hợp có liên quan.

Nghĩa vụ trả tiền bản quyền được thực hiện theo thỏa thuận kể từ thời điểm sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình. Do đó, việc mở nhạc tại quán không chỉ liên quan đến chủ sở hữu quyền tác giả của tác phẩm mà còn có thể liên quan đến người biểu diễn và chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình được sử dụng. 

Nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình

Khi sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình trong hoạt động kinh doanh, tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ liên hệ trực tiếp với:

• Chủ sở hữu quyền tác giả;

• Người biểu diễn;

• Chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình;

• Tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả, quyền liên quan.

Việc liên hệ nhằm thỏa thuận về hoạt động khai thác, sử dụng và thực hiện nghĩa vụ trả tiền bản quyền. Bên sử dụng còn phải cung cấp danh mục và thời lượng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã sử dụng để làm cơ sở thực hiện nghĩa vụ với các chủ thể có quyền. Trường hợp không tìm thấy hoặc không liên lạc được với chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn hoặc chủ sở hữu quyền liên quan đối với bản ghi âm, ghi hình, tổ chức, cá nhân sử dụng phải thực hiện nghĩa vụ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Trách nhiệm cung cấp danh mục và thời lượng sử dụng

Đối với chương trình phát sóng có sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình được truyền dẫn cùng thời gian, truyền dẫn phát sóng lại, tiếp sóng hoặc truyền qua cáp, mạng thông tin điện tử, mạng viễn thông, mạng Internet hay phương tiện kỹ thuật khác, tổ chức phát sóng sản xuất chương trình có trách nhiệm phối hợp với tổ chức, cá nhân thực hiện việc truyền dẫn. Sự phối hợp này nhằm cung cấp danh mục và thời lượng sử dụng các tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, qua đó bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ với chủ sở hữu quyền tác giả và chủ sở hữu quyền liên quan. Quy định này cho thấy nghĩa vụ trả tiền bản quyền không chỉ căn cứ vào việc có sử dụng nhạc hay không mà còn gắn với danh mục, thời lượng và cách thức khai thác tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình.

Trường hợp không đạt được thỏa thuận về tiền bản quyền

Theo khoản 4 Điều 35 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân sử dụng bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại trong hoạt động kinh doanh, thương mại không phải xin phép nhưng phải trả tiền bản quyền theo thỏa thuận kể từ khi sử dụng. Trường hợp các bên không đạt được thỏa thuận, tổ chức, cá nhân sử dụng phải trả tiền bản quyền theo biểu mức quy định tại Phụ lục II Nghị định 17/2023/NĐ-CP hoặc khởi kiện tại tòa án theo quy định của pháp luật. Như vậy, thỏa thuận giữa bên sử dụng và chủ thể có quyền được ưu tiên áp dụng. Chỉ khi không đạt được thỏa thuận, biểu mức tại Phụ lục II Nghị định 17/2023/NĐ-CP mới được sử dụng làm căn cứ xác định số tiền bản quyền.