LÀM GÌ KHI "ĐƯỢC MỜI" hoặc “ TRIỆU TẬP”

Thứ sáu - 14/07/2017 13:40
Khi bị cơ quan công an mời làm việc hoặc bị triệu tập, tạm giữ, người dân thường rơi vào trạng thái lo sợ, mất bình tĩnh, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.
Theo các quy định pháp luật hiện hành, người bị tạm giữ là người bị bắt trong trường hợp khẩn cấp, phạm tội quả tang, người bị bắt theo quyết định truy nã hoặc người phạm tội tự thú, đầu thú.
Giay trieu tap 1
Giay trieu tap 1
Trong trường hợp không phạm tội quả tang, trường hợp khẩn cấp hay quyết định truy nã thì phía công an cũng có thể yêu cầu người dân đến và hợp tác thông qua giấy mời và giấy triệu tập. Đây là hai loại giấy có bản chất khác nhau.
Khi nào triệu tập, tạm giữ?
Hiện chưa có văn bản pháp luật nào quy định người dân khi nhận được giấy mời của công an là bắt buộc phải đến theo yêu cầu. Giấy mời không tạo ra nghĩa vụ buộc công dân phải đến (có thể đến có thể không). Giấy triệu tập là biểu mẫu tố tụng hình sự được sử dụng trong hoạt động tố tụng hình sự.
các quy định hiện hành chỉ cho phép điều tra viên “được phân công điều tra vụ án hình sự” (tức vụ án đã được khởi tố) có quyền triệu tập và hỏi cung bị can, triệu tập và lấy lời khai người làm chứng, người bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án.Việc triệu tập hỏi cung, lấy lời khai phải theo kế hoạch đã được thủ trưởng cơ quan điều tra được phân công chỉ đạo điều tra vụ án duyệt. Do đó, nếu không phải là “người tham gia tố tụng” trong một vụ án hình sự cụ thể, công dân không thể bị triệu tập.“Công dân có quyền từ chối làm việc và tố cáo hành vi trái pháp luật của người triệu tập nếu vụ án hình sự chưa được khởi tố, người triệu tập không có thẩm quyền, chưa xác định được tư cách tham gia tố tụng của người bị triệu tập, chưa được giải thích rõ ràng về quyền và nghĩa vụ tham gia tố tụng...”
Phải làm sao?
Điều 20 Hiến pháp 2013 đã quy định “mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm”.Ngoài ra, Hiến pháp cũng nêu rõ không ai bị bắt nếu không có quyết định của TAND, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện KSND, trừ trường hợp phạm tội quả tang... Do đó, một người khi được cơ quan công an triệu tập, mời lên làm việc, ngoài việc nắm rõ các quyền tối thiểu mà Hiến pháp đã quy định, cũng cần tìm hiểu hoặc nhận được sự trợ giúp về pháp lý, để biết được mình bị triệu tập, bị tạm giữ, tạm giam vì lý do gì. Họ có quyền yêu cầu nơi triệu tập, mời làm việc giải thích rõ về các quyền và nghĩa vụ liên quan trong vụ việc. Khi tiến hành bắt hoặc tạm giữ người, người ra lệnh bắt phải thông báo cho gia đình người bị bắt, chính quyền địa phương nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc biết. Nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản, danh dự, nhân phẩm của người bị tạm giữ, tạm giam.
Từ những quy định pháp lý này, người dân có thể đối chiếu để biết rõ mình bị triệu tập hoặc bị bắt giữ có căn cứ và đúng trình tự pháp luật quy định hay không. Ngay từ khi bị bắt tạm giữ hoặc bị tạm giam, họ có quyền tự bào chữa và nhờ luật sư bào chữa, giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Nếu có bất cứ hành vi nào nhằm trấn áp tinh thần, dùng vũ lực đe dọa, các hình thức ép cung, bức cung... công dân cần có thái độ phù hợp, không thái quá, đồng thời yêu cầu ngừng làm việc để có người giám hộ hoặc yêu cầu nhờ luật sư bào chữa. Kiên quyết không ký vào biên bản ghi nhận nội dung không đúng lời trình bày của mình.
Luật sư có mặt từ đầu?
Ngành công an cấm việc sử dụng giấy triệu tập để gọi hỏi nhiều lần về các vấn đề không quan trọng, không liên quan đến vụ án. Luật cũng nghiêm cấm điều tra viên gọi điện thoại hoặc thông qua người khác để yêu cầu người được triệu tập đến làm việc mà không có giấy triệu tập hoặc giấy mời. Tuy nhiên trong thực tế, nhiều nơi lạm dụng giấy triệu tập vào những vụ việc không cần thiết, làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của tổ chức, cá nhân.
Một người bị tố giác, tin báo tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố ngay từ trước khi vụ án được khởi tố, khi nhận được giấy triệu tập, mời làm việc của cơ quan công an đều có quyền có luật sư bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho mình.“Quy định này không chỉ bảo đảm quyền con người, đề cao vị trí, vai trò của luật sư trong việc hỗ trợ pháp lý cho người dân, mà còn hạn chế tình trạng một số người bị áp lực, hoảng loạn dẫn đến những hành động đáng tiếc”
Có rất nhiều lý do để bị/được mời, và bên mời ít nhất phải gửi giấy mời. Phải nói rõ điều này để biết rằng, chúng ta có quyền từ chối lời mời khi không được cho biết rõ lý do mời, hoặc không rõ người làm việc là ai. Phải nói rằng, dù bị hay được mời, thì cả hai bên - bên mời và bên được mời - đều phải có thái độ tôn trọng nhau trong tinh thần đối thoại trao đổi sòng phẳng.
Cần nhắc nhở chính bản thân chúng ta điều này, bởi chúng ta không phải là tội phạm. Nếu cảm thấy bị đe dọa, nạt nộ hay không được tôn trọng, chúng ta có quyền từ chối (bằng cách giữ im lặng).

Những điều cần lưu ý:
1. Khi đi làm việc (nhất là lần đầu), cần mang theo giấy tờ tùy thân, tốt nhất là CMND (hãy chuẩn bị sẵn sổ tay, bút để ghi nhanh lại vụ việc)
2. Đối thoại trong tinh thần sòng phẳng và tôn trọng nhau, quan điểm của bên mời (CA) không thể/không có quyền áp đặt quan điểm người dân. Ở đây tôi muốn nói đến thái độ khi nhận lời mời, nếu bạn ý thức được hành động của mình bạn cứ thẳng thắn trao đổi. Phải xác định rằng, bạn khó/không thể né tránh một lời mời có mục đích rõ ràng, vì vậy hãy chọn thái độ đúng đắn.
3. Đầu tiên, khi bắt đầu làm việc, bạn yêu cầu được biết tên, chức vụ của người làm việc. Kế đến yêu cầu ghi vào biên bản “Tôi yêu cầu mỗi bên giử một biên bản, nếu không tôi sẽ không ký biên bản” (mỗi bên giữ một bản chính với chữ ký sống chứ không phải bản photo sau khi ký).  Khi làm việc nhớ luôn nhắc đi nhắc lại với họ (và cũng nhắc nhở với chính mình) 2 điều:
- Tất cả mọi người đều phải "sống, làm việc theo hiến pháp và pháp luật"
- Tất cả mọi người đều "bình đẳng trước pháp luật"
Chú ý biên bản làm việc, tiêu đề phải là biên bản làm việc hoặc biên bản đối thoại, chứ không phải biên bản ghi lời khai. (bởi chúng ta không phải là tội phạm). Nếu cảm thấy lời ghi trong biên bản không trung thực, bạn yêu cầu ghi lại chính xác nếu không trước khi ký cần ghi rõ vào biên bản: "biên bản ghi không đúng sự thật" rồi ký.
 4. Bạn có quyền từ chối việc kê khai lý lịch, bởi khi gởi giấy mời, họ đã xác định được nhân thân của bạn. Vì vậy, điều tra lý lịch (nếu có) là nhiệm vụ của họ chứ không phải của bạn.
5. Cần có thái độ rõ ràng dứt khoát khi làm việc, mời làm việc vì nội dung nào thì chỉ xoay quanh vấn đề đó, bạn “có quyền” từ chối không cung cấp thông tin cá nhân như số điện thoại, địa chỉ email, Nick tài khoản mạng xã hội... hoặc thông tin về các mối quan hệ của mình.
6. Bạn có quyền yêu cầu chấm dứt buổi làm việc, nếu cảm thấy tinh thần và trạng thái sức khỏe không được đảm bảo. Nên xác định rõ thời gian làm việc với họ, và đề nghị phải được thông báo cho gia đình về thời gian làm việc. Bạn có quyền được đảm bảo nhu cầu thông tin liên lạc như nghe điện thoại, tuyệt đối không ai có quyền buộc bạn tắt điện thoại, chỉ có thể yêu cầu bạn để chế độ chuông nhỏ, hoặc tạm ngưng liên lạc những việc không thực sự cần thiết. Phải nhớ kỹ điều này.
7. Chỉ làm việc với người có tên trong giấy mời, còn những người khác (nếu có) thì bạn “có quyền” từ chối trả lời các câu hỏi của họ.
8. Vui vẻ và thư giãn như một buổi đối thoại thực sự. Điều này sẽ giúp bạn có cái nhìn lạc quan hơn và đỡ mệt mỏi.
 NHỮNG ĐIỀU NÊN TRÁNH KHI "ĐƯỢC MỜI" 
Đã có những điều nên thì ắt phải có những điều không nên, để tránh đi sự rắc rối không đáng có cho bản thân người được/bị mời làm việc, xin được chia sẻ chút ít kinh nghiệm:
1. Điều đầu tiên phải nói là: không nên nôn nóng vì muốn kết thúc nhanh để ra về sớm. Điều này rất nhiều người vướng phải, và bên phía mời luôn nắm đúng điểm này để khai thác. Đã gọi là giấy mời thì có giờ bắt đầu làm việc rõ ràng, và trước khi làm việc, nên trao đổi thẳng thắn về giờ kết thúc để đôi bên cùng sắp xếp công việc của mình. Một khi thời gian làm việc bị kéo dài quá quy định, chúng ta yêu cầu để mình thông báo với gia đình, người thân, bạn bè công khai về lý do kéo dài, và thời gian làm việc sắp tới. Đó là quyền tối thiểu của những người được/bị mời làm việc.
2. Tuyệt đối không nên trả lời những vấn đề mà mình không nắm rõ, hoặc không biết chắc, dựa trên những câu hỏi mở có gợi ý của người hỏi. Bởi làm việc theo giấy mời, thường là một kiểu "đối thoại, trao đổi ý kiến" ở một số vấn đề rõ ràng mà người được mời có liên quan, vì vậy phải xác định rằng, đây là một buổi làm việc chứ không phải hỏi cung, do đó với những câu hỏi dạng có gợi ý trả lời sẵn, thì tốt nhất hãy trả lời rằng: "TÔI TỪ CHỐI TRẢ LỜI CÂU NÀY" vì không liên quan nội dung làm việc hoặc có tính cách cá nhân, riêng tư.
3. Không nên quanh co và lẩn tránh vấn đề. Với những câu hỏi có tính cách cá nhân, riêng tư, hoặc những vấn đề không liên quan đến nội dung buổi làm việc. Hãy trả lời thẳng thắn với họ: "TÔI TỪ CHỐI TRẢ LỜI CÂU HỎI NÀY VÌ ĐÓ LÀ VIỆC CÁ NHÂN CỦA TÔI" chứ đừng né tránh vòng vo, tuyệt đối không bịa chuyện trả lời. Họ có đủ nhân lực, thời gian và đủ sức khỏe để theo đuổi đến cùng.
4. Không nên trả lời hết các câu hỏi của những người có mặt trong phòng làm việc với bạn (nếu có), thường thì sẽ có ít nhất là 2 người thay phiên nhau hỏi, một người ghi biên bản. Chúng ta có quyền chỉ trả lời người trực tiếp đứng tên trên giấy mời làm việc, để tránh tình trạng bị dẫn dắt loanh quanh và vòng vèo. Phải xác định cụ thể người làm việc với bạn là ai, tránh "xa luân chiến" dẫn đến bạn mất tập trung.
5. Không nên tỏ ra bực dọc hay nổi nóng khi bị hỏi đi hỏi lại cùng một vấn đề. Nóng giận thì dễ mất bình tĩnh, mà mất bình tĩnh thường sẽ mất luôn sự tỉnh táo. Khi gặp phải câu hỏi "quen thuộc", chỉ cần trả lời nhẹ nhàng "TÔI NGHĨ LÀ MÌNH ĐÃ TRAO ĐỔI VỀ VẤN ĐỀ NÀY RỒI" (Hãy chuẩn bị sẵn sổ tay, bút để ghi nhanh lại các câu hỏi, các ý mà mình đã đối thoại, điều này tránh được tình trạng lòng vòng, và nhất là bạn luôn có thể kiểm soát được ý mình).
6. Không nên tỏ ra quá căng thẳng hay nghiêm trọng hóa vấn đề. Nên nghĩ nhẹ nhàng rằng đây là buổi đối thoại, và những người đối diện với bạn đang làm công việc của họ, đó là nghề nghiệp, là cuộc sống của họ. và tất cả chúng ta đều là con người. (Điều này đôi khi hơi khó, nhưng nếu giữ mình nhẹ nhàng được trong tình huống này sẽ đỡ "mệt" rất nhiều).
7. Không nên nhận lời mời làm việc khi bạn cảm thấy mệt mỏi. Chủ động kiểm soát trạng thái sức khỏe và tinh thần của chính bạn. Chuẩn bị tốt về sức khỏe nếu cảm thấy bất ổn, có thể từ chối cuộc gặp vì lý do sức khỏe.
8. Không nên tỏ ra là người biết những thủ thuật, mánh khóe nghiệp vụ của họ. Điều này dễ dẫn đến việc bạn tham gia tự gài bẫy mình. Vì họ có nghiệp vụ về "tâm lý tội phạm", họ có mánh khóe bức, mớm cung... nếu sa đà vào đối thoại tức chúng ta vô tình gài bẫy chính mình.
9. Không nên hứa hẹn cũng như không ký bất kỳ giấy cam kết nào vì chúng ta chỉ phải tuân thủ Pháp luật. Xưa nay, phía cán bộ là những kẻ có quyền lực thường "đổi trắng thay đen" một cách vô liêm. Phải hiểu như thế để biết mình phải nên cư xử như thế nào.
 Những điều trên đây, là trải nghiệm của chúng tôi. Có thể trường hợp của bạn sẽ không giống tôi. Nhưng qua đó, tôi hy vọng rằng các bạn có thể tìm ra cách bảo vệ hữu hiệu nhất cho chính mình. Điều cuối cùng tôi muốn nói với các bạn rằng, trong cuộc đời của một con người bình thường, cái không đáng sợ nhất chính là SỰ SỢ HÃI. Bởi chúng ta bị nhốt quá lâu trong trăm ngàn nỗi lo sợ vô hình, nên khi đối diện với vấn đề, thái độ đầu tiên người ta chọn đó là sợ hãi. Bạn có khi nào nghĩ rằng, khi chúng ta nhận được giấy mời, đồng nghĩa là ở đâu đó có người - nhóm người - thế lực đang sợ hãi điều bạn nói, cách bạn làm ? Các bạn hãy vững tin vào chính mình, bởi đằng sau chúng ta là sự thật, là công lý và nhân dân.
- để tránh trường hợp lạm quyền hay lợi dụng sự quen biết cá nhân nhờ công an địa phương viết giấy mời (hoặc mời miệng). Khi đến làm việc hãy yêu cầu họ cho xem giấy giới thiệu, giấy công tác hoặc giấy gì chứng tỏ đúng là cán bộ đó được cử đến làm việc với mình.
- Điều đầu tiên là yêu cầu biên bản mỗi bên giử 1 bản, hãy cương quyết yêu cầu họ ghi vào biên bản lời yêu cầu này và nhấn mạnh với họ là: "nếu tôi không được giử 1 bản thì tôi sẽ không ký" và nếu họ không giao mình 1 bản, lúc đó hãy nói với họ rằng: "các anh cứ an tâm thoải mái tự biên, tự diễn, tự ghi, tự ký đi tôi không quan tâm anh viết gì, ghi gì và cũng đừng đọc hay đưa tôi xem lại làm gì cho mất công vì tôi không có trách nhiệm gì về việc các anh ghi chép gì cả. Khi cương quyết yêu cầu họ giao mình giử một bản sẽ làm họ bị bất ngờ rơi vào thế bị động.
- Một khi đã đi làm việc thì đừng nôn nóng được về sớm mà trả lời nhanh theo gợi ý của họ (đây là điểm nhiều người mắc phải).
- làm việc với họ, nếu biết chắc mình đúng thì cứ thoải mái trao đổi (tranh luận, cự cãi) tới bến không có gì phải e dè sợ sệt, và cũng nên hiểu và thông cảm là họ cũng làm nhiệm vụ cho nên mình cũng không nên cứng quá khiến họ khó xử, nếu thấy không có gì trở ngại nên nói chuyện trao đổi ôn hòa với họ họ sẽ thấm hơn.
- Hãy cố tránh không nên ký vào bất kỳ cái gì trừ khi thấy việc ký tên có lợi cho mình. Nhất là các tài liệu do họ lấy trên mạng, trên blog rồi in ra đem đến bảo mình đọc ký xác nhận... Nói với họ những bản in này do anh/chị mang đến, vì vậy các tài liệu đó là của anh/chị chứ không phải của tôi. Phải kiên quyết nhấn mạnh (không tranh luận): những cái này của anh/chị mang đến, do anh/chị in ra thì anh/chị hãy ký xác nhận, xin lỗi không việc gì tôi phải ký xác nhận giùm anh/chị.
- Hơn nữa, trong một bài viết chỉ cần sửa hay thêm, bớt đi một vài chử thậm chí chỉ cần dời dấu chấm, dấu phẩy là khác nghĩa rồi, bài viết là theo cảm hứng lúc viết làm sao người viết nhớ từng câu từng chử được, hơn nữa những trang in chi chít chử như thế này làm sao mà đọc xem hết đúng sai trong một thời gian ngắn được?
- Mặt khác nếu tôi ký xác nhận vào những trang tài liệu này rồi lở ai đó đem trộn thêm vào vài trang chống đối đả đảo này nọ đem rải truyền đơn mà trong số đó có chử ký xác nhận của tôi thì ai sẽ chịu trách nhiệm. Hoặc ai đó vu khống bảo đây là những tài liệu tuyên truyền chống đối do chính đương sự tự nguyện giao nộp với chử ký xác nhận của tôi thì sao?.
- Có thể họ nói là sẽ dùng máy truy cập online tại chổ ngay trước mặt để in... - Trả lời: những gì do tôi viết ra là bản quyền của tôi được luật pháp bảo vệ, các anh/chị có quyền xem, đọc thoải mái nhưng tôi không đồng ý và không cho phép bất kỳ ai sử dụng vào bất kỳ mục đích khác.
- Về việc họ trích in ra từ máy cá nhân (của bạn).
- Những gì trong máy (máy còn trong sự kiểm soát của tôi) là của tôi (ngoại trừ trường hợp Virus), khi máy trong sự kiểm soát của anh/chị, những gì anh/chị tự in ra là của anh/chị chứ không phải của tôi.
 
LƯU Ý: có nhiều bạn đã tỏ ra rất lo lắng sợ hãi “GIẤY TRIỆU TẬP”, thật ra đó là một loại Giấy mời được các cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) sử dụng trong quá trình điều tra vụ án, chi tiết cụ thể các trường hợp sử dụng trong Bộ Luật Tố Tụng Hình sự. Theo quy định, khi tiến hành hoạt động tố tụng không sử dụng Giấy mời mà chỉ có duy nhất giấy triệu tập. Người được triệu tập có quyền yêu cầu Điều tra viên, kiểm sát viên, thẩm phán cho biết rõ tư cách tham gia tố tụng của mình là gì, giải thích rõ quyền và nghĩa vụ tham gia tố tụng riêng theo từng loại tư cách tham gia, và ghi rõ vào biên bản làm việc. Nếu họ không chứng minh được những điểm đó với người được triệu tập thì người được triệu tập có quyền từ chối làm việc.
 
Ngoài ra. Có một số người không hiểu, không biết về quyền từ chối làm việc lại cứ tuyên bố là bất hợp tác, xin nói rỏ người dân từ chối làm việc vì công an không hợp tác với người dân làm đúng theo quy định, chứ không phải người dân không hợp tác.
 

Tác giả bài viết: Sưu tầm

Nguồn tin: Tư vấn bởi VPLS Hanel

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây